GENEVA – Malaysia mengangkat nama negara di Geneva apabila Projek Inklusif Digital NADI Malaysia diumumkan sebagai juara Hadiah WSIS 2025.
Anugerah berprestij itu disampaikan pada acara WSIS+20 High-Level Event, dengan Menteri Komunikasi Datuk Fahmi Fadzil menerima pengiktirafan tersebut bagi pihak negara.
Kemenangan ini berpaksikan kejayaan projek NADI di Pulau Banggi yang merapatkan jurang digital komuniti terpencil melalui latihan kemahiran ICT dan capaian internet yang stabil.
Pulau Banggi terletak kira-kira 70 kilometer dari Kudat dan hanya boleh diakses menggunakan feri atau bot laju, dengan anggaran populasi sekitar 20,000 orang yang bergantung kepada perikanan, getah dan kelapa sawit.
Di pulau ini, NADI mewujudkan hab komuniti berinternet laju yang menyalurkan latihan, bimbingan usahawan mikro dan peluang pasaran digital kepada belia, wanita serta peniaga kecil.
Impaknya mula terasa apabila anak muda menguasai kemahiran ICT, usahawan wanita memulakan perniagaan atas talian dan nelayan memperluas jaringan jualan melalui platform tanpa sempadan.
Lebih penting, model Pulau Banggi sedang diperluas ke kawasan liputan terhad lain termasuk Pulau Mandi Darah, dengan sasaran peluasan nasional menjelang 2035 menerusi modul latihan berskala dan pembiayaan berterusan.
WSIS 2025 turut menyaksikan Malaysia merangkul satu lagi kejuaraan melalui Projek Stingray II di Pulau Ketam yang membina sambungan gentian optik dasar laut antara Kapar dan Pulau Ketam sepanjang 46.4 kilometer.
Naiktaraf infrastruktur di Pulau Ketam telah melancarkan pembelajaran dalam talian, memudah cara teleperubatan, dan menggalakkan pembayaran tanpa tunai dalam kalangan peniaga kecil.
Pengiktirafan berganda ini datang ketika Malaysia memperkukuh agenda keterangkuman digital menerusi JENDELA, dengan liputan 4G kawasan berpenduduk mencecah sekitar 98.7 peratus pada suku pertama 2025 walaupun tahap pengalaman pengguna berbeza mengikut penyedia dan lokasi.
Dalam landskap global, WSIS+20 menegaskan semula komitmen pelbagai pihak untuk membina masyarakat maklumat yang inklusif dan mampan, sekali gus mengangkat projek komuniti seperti NADI sebagai model amali.
Kemenangan Malaysia mengukuhkan mesej bahawa teknologi bukan hak eksklusif kota raya, sebaliknya hak menyeluruh yang membuka ruang pendidikan, kesihatan dan ekonomi kepada komuniti paling terpencil.
Setiausaha Agung ITU, Doreen Bogdan-Martin, melihat kemenangan seperti NADI sebagai bukti bahawa pendekatan berbilang pihak mampu menukar slogan “tiada yang tertinggal” kepada realiti yang terukur.
Beliau menegaskan bahawa selepas dua dekad, komuniti WSIS boleh berbangga dengan usaha bersama membina masyarakat maklumat yang lebih inklusif dan mampan.
Menurutnya, WSIS+20 menggerakkan semula kesepakatan global untuk bekerjasama merapatkan jurang digital, sambil memastikan realiti setempat memandu dasar digital dunia.
Dalam konteks Malaysia, kenyataan itu menekankan keperluan untuk menyokong program yang terbukti berimpak seperti NADI, terutama di kawasan sukar capaian yang sebelum ini ketinggalan daripada arus ekonomi digital.
Beliau merumuskan bahawa semangat WSIS mesti diteruskan melepasi 2025 agar pencapaian seperti Pulau Banggi bukan sekadar kisah kejayaan, tetapi menjadi asas peluasan akses bermakna di seluruh dunia.
Kerajaan melalui JENDELA telah memacu perluasan rangkaian 4G sambil menambah baik pengalaman pengguna, namun jurang antara bandar dan luar bandar masih ditangani melalui pendekatan setempat dan latihan komuniti.
Di Sabah dan Sarawak, pendekatan campuran—daratan, dasar laut, dan penyelesaian sesuai guna—menjadi tunjang meliputi kepulauan dan pedalaman yang bertebaran.
NADI muncul sebagai lengan komuniti kepada infrastruktur ini, meletakkan manusia sebagai pusat—melatih, membimbing dan memadankan kemahiran dengan peluang pasaran digital sebenar.
Bersama pengukuhan infrastruktur, model latihan dan hab komuniti inilah yang membezakan NADI di mata juri WSIS, kerana ia mengukur kejayaan bukan hanya pada kabel atau menara, tetapi pada perubahan kehidupan harian.
“Dulu anak saya terpaksa menumpang Wi-Fi di jeti untuk siapkan kerja sekolah, tetapi kini dia boleh hadir kelas maya dari rumah dan hantar tugasan tepat waktu,” kata Hamzah, seorang nelayan Pulau Banggi yang menyifatkan internet stabil sebagai ‘tali hayat’ baharu keluarga.
Beliau menambah bahawa latihan di pusat komuniti membuka cara baharu memasarkan hasil laut melalui aplikasi, sekaligus mengurangkan kebergantungan kepada orang tengah dan menaikkan pendapatan musiman.
“Saya dahulu takut nak cuba jual di platform digital kerana bimbang tersilap, tetapi fasilitator NADI ajar langkah demi langkah sampai yakin,” ujar Suriani, usahawan kecil yang mula menerima pembayaran tanpa tunai di gerai makanan.
Beliau menerangkan bahawa gambar produk, keterangan menu dan jadual penghantaran kini diurus terus dari telefon, dan pelanggan tetap semakin bertambah dari kampung jiran.
“Sebagai pelajar, akses internet yang stabil mengubah cara saya belajar kerana rakaman kuliah dan bahan rujukan tidak lagi tersekat,” kata Faiz, pelajar tingkatan enam yang meminati sains komputer.
Katanya lagi, komuniti belia di kampung mula mengadakan sesi belajar bersama tentang asas pengaturcaraan dan suntingan video, yang sebelumnya terasa mustahil kerana capaian yang lemah.
“Saya pula membantu ibu mempelajari aplikasi kewangan supaya perniagaan kecil kami boleh rekod jualan harian,” kata Aina, belia Pulau Banggi yang menjadi sukarelawan di hab NADI.
Beliau menambah, bimbingan yang diterima memupuk keyakinan untuk memohon kursus pendek dan meninjau kerja sambilan jarak jauh bagi menambah pendapatan keluarga.
“Bila internet laju sampai, anak-anak boleh buat panggilan video dengan doktor di klinik daerah untuk nasihat awal,” kata Rosnah, suri rumah yang menjaga ibu mertua warga emas.
Beliau menyatakan bahawa hubungan keluarga dengan saudara di tanah besar juga semakin rapat kerana panggilan tidak lagi terputus, dan urusan bantuan sosial lebih mudah disemak secara dalam talian.
Kemenangan WSIS mengirim mesej bahawa pendekatan Malaysia yang menggabungkan rangkaian, latihan dan tadbir urus komuniti boleh direplikasi di pulau lain serta pedalaman Borneo.
Dalam masa yang sama, kisah Pulau Ketam memperlihatkan bagaimana kabel dasar laut yang tepat sasaran menukar ekosistem setempat—daripada pembelajaran, kesihatan hingga pelancongan—dengan kesan limpahan kepada peniaga kecil.
Apabila data liputan nasional semakin kukuh, fokus seterusnya ialah menjamin kualiti pengalaman dan literasi digital agar manfaat benar-benar sampai ke isi rumah, bukan sekadar peta liputan.
Atas landasan itulah NADI dirayakan di WSIS, kerana ia mengangkat teknologi sebagai pemangkin mobiliti sosial dan kemakmuran desa, bukan hanya simbol kemajuan.
Ikuti Kami Di: